Chủ doanh nghiệp nhỏ đang thuê dịch vụ kế toán có nên học không?

Chào bạn Đặng Thùy Linh,

Chủ doanh nghiệp nhỏ đang thuê dịch vụ kế toán vẫn nên học kiến thức kế toán dành cho nhà quản lý, đặc biệt khi cần hiểu báo cáo tài chính, kiểm soát tình hình kinh doanh và làm việc trực tiếp cùng ngân hàng.

Dịch vụ kế toán có thể đảm nhiệm công tác ghi sổ, kê khai thuế và lập báo cáo theo phạm vi hợp đồng. Tuy nhiên, chủ doanh nghiệp vẫn cần hiểu các chỉ tiêu tài chính quan trọng để đánh giá kết quả hoạt động, kiểm soát dòng tiền và đưa ra quyết định kinh doanh.

Đối với trường hợp của bạn, mục tiêu học không phải trở thành kế toán viên mà là biết đọc số liệu, nhận diện vấn đề và trao đổi đúng trọng tâm khi nhận báo cáo từ đơn vị dịch vụ kế toán.

1. Vì sao đã thuê dịch vụ kế toán, chủ doanh nghiệp vẫn nên học?

Thuê dịch vụ kế toán là phương án phổ biến ở doanh nghiệp nhỏ nhằm tiết kiệm chi phí nhân sự và đáp ứng nhu cầu xử lý nghiệp vụ kế toán, thuế.

Tuy nhiên, báo cáo được lập đầy đủ chưa đồng nghĩa chủ doanh nghiệp đã hiểu tình hình tài chính.

Bạn có thể gặp những tình huống như:

• Doanh thu tăng nhưng tiền trong tài khoản ngân hàng không tăng tương ứng.
• Báo cáo thể hiện có lợi nhuận nhưng doanh nghiệp thường thiếu tiền thanh toán.
• Công nợ khách hàng kéo dài, ảnh hưởng khả năng nhập hàng và trả nhà cung cấp.
• Chi phí phát sinh cao nhưng chưa xác định được khoản nào cần kiểm soát.
• Ngân hàng yêu cầu giải thích chỉ tiêu tài chính khi doanh nghiệp đề nghị cấp tín dụng.

Những vấn đề trên đòi hỏi chủ doanh nghiệp có khả năng đọc và sử dụng thông tin kế toán phục vụ điều hành.

Điểm quan trọng là phân biệt trách nhiệm lập báo cáo của đơn vị dịch vụ và trách nhiệm sử dụng báo cáo của người quản lý.

Đơn vị kế toán thực hiện nghiệp vụ theo hợp đồng. Chủ doanh nghiệp cần nắm được kết quả, nguyên nhân biến động và những rủi ro có thể ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.

2. Chủ doanh nghiệp cần hiểu những chỉ tiêu nào trên báo cáo tài chính?

Nếu chưa có kiến thức kế toán, bạn nên bắt đầu từ ba báo cáo quan trọng.

2.1. Bảng cân đối kế toán – Doanh nghiệp đang có gì và đang nợ bao nhiêu?

Bảng cân đối kế toán phản ánh tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu tại một thời điểm.

Chủ doanh nghiệp nên chú ý:

• Tiền và tương đương tiền: Nguồn tiền hiện có để đáp ứng nhu cầu thanh toán.
• Các khoản phải thu: Số tiền khách hàng còn nợ doanh nghiệp.
• Hàng tồn kho: Giá trị hàng hóa, nguyên vật liệu hoặc sản phẩm chưa tiêu thụ.
• Các khoản phải trả: Nghĩa vụ thanh toán cho nhà cung cấp và các bên liên quan.
• Các khoản vay: Dư nợ và cơ cấu nghĩa vụ tài chính.

Ví dụ, doanh nghiệp có tổng tài sản 3 tỷ đồng nhưng phần lớn nằm ở hàng tồn kho và công nợ khách hàng. Khi ấy, khả năng thanh toán ngắn hạn có thể gặp khó khăn dù quy mô tài sản tương đối lớn.

2.2. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh – Doanh nghiệp có thực sự sinh lời?

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh thể hiện doanh thu, chi phí và lợi nhuận của một kỳ kế toán.
Bạn cần hiểu mối quan hệ giữa doanh thu, giá vốn, chi phí bán hàng, chi phí quản lý, chi phí tài chính và lợi nhuận.

Nếu doanh thu tăng 20% nhưng lợi nhuận giảm, cần kiểm tra nguyên nhân từ giá vốn, chi phí vận hành hoặc các khoản phát sinh khác.

2.3. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ – Tiền được tạo ra và sử dụng như thế nào?

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, khi được lập theo chế độ kế toán áp dụng, phản ánh dòng tiền từ hoạt động kinh doanh, đầu tư và tài chính.

Đây là nguồn thông tin quan trọng để đánh giá khả năng tạo tiền, nhu cầu sử dụng vốn và mức độ phụ thuộc vào nguồn tài trợ bên ngoài.

Đối với doanh nghiệp nhỏ, bạn cũng nên yêu cầu bảng dự kiến thu – chi để theo dõi khả năng thanh toán hằng tuần hoặc hằng tháng.

3. Ví dụ: Báo cáo có lợi nhuận nhưng doanh nghiệp vẫn thiếu tiền

Giả sử doanh nghiệp thương mại có số liệu tháng như sau:

Số liệu giả định nhằm minh họa sự khác biệt giữa kết quả kinh doanh và dòng tiền.

Doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận trước thuế 120 triệu đồng nhưng dòng tiền thuần từ các khoản thu, chi nêu trên lại âm 80 triệu đồng.

Nguyên nhân có thể đến từ khách hàng chưa thanh toán hết công nợ, doanh nghiệp phải trả tiền hàng trước hạn thu tiền hoặc phát sinh khoản chi không được phản ánh toàn bộ vào chi phí kỳ hiện tại.

Chủ doanh nghiệp cần yêu cầu kế toán giải thích sự khác biệt giữa lợi nhuận và dòng tiền, thay vì chỉ dựa vào kết quả lãi, lỗ để đánh giá khả năng thanh toán.

4. Chủ doanh nghiệp cần biết gì khi trao đổi cùng ngân hàng?

Khi doanh nghiệp đề nghị cấp hạn mức tín dụng hoặc vay vốn, ngân hàng thường đánh giá tình hình tài chính, mục đích sử dụng vốn, nguồn trả nợ và các yếu tố rủi ro liên quan.

Một số nhóm chỉ tiêu chủ doanh nghiệp nên hiểu:

Ví dụ, ngân hàng đặt câu hỏi vì sao khoản phải thu khách hàng tăng nhanh hơn doanh thu. Nếu hiểu bản chất chỉ tiêu, bạn có thể trao đổi cùng kế toán để làm rõ chính sách bán chịu, thời hạn thanh toán và tình hình thu hồi công nợ.

Tuy nhiên, hiểu báo cáo tài chính không đồng nghĩa doanh nghiệp chắc chắn được phê duyệt khoản vay. Quyết định cấp tín dụng còn phụ thuộc chính sách và kết quả thẩm định của từng ngân hàng.

5. Đang thuê dịch vụ kế toán, chủ doanh nghiệp nên yêu cầu những báo cáo nào?

Ngoài báo cáo tài chính và hồ sơ thuế theo quy định, bạn nên thống nhất cùng đơn vị dịch vụ về các báo cáo quản trị phục vụ điều hành.

Tần suất và mức độ chi tiết cần được thống nhất theo nhu cầu quản lý, dữ liệu sẵn có và phạm vi hợp đồng dịch vụ kế toán.

Nếu đơn vị dịch vụ chỉ thực hiện kê khai thuế, lập báo cáo định kỳ, bạn có thể cần thỏa thuận bổ sung các báo cáo quản trị riêng.

Để trao đổi hiệu quả, chủ doanh nghiệp nên đặt những câu hỏi cụ thể như: Vì sao lợi nhuận giảm? Khoản công nợ nào đã quá hạn? Tiền có đủ thanh toán các khoản đến hạn tháng tới không? Chi phí nào tăng mạnh so với kế hoạch?

6. Chủ doanh nghiệp nhỏ nên học kế toán quản lý hay kế toán nghiệp vụ?

Lựa chọn phụ thuộc mục tiêu thực tế của bạn.

Nếu đang thuê dịch vụ kế toán và muốn hiểu báo cáo để điều hành doanh nghiệp, bạn nên ưu tiên kiến thức kế toán dành cho chủ doanh nghiệp. Hướng học tập trung vào đọc báo cáo, kiểm soát tài chính, đánh giá hiệu quả kinh doanh và trao đổi cùng bộ phận kế toán.

Nếu muốn trực tiếp ghi sổ, hạch toán chứng từ và lập báo cáo, bạn cần chương trình đào tạo nghiệp vụ kế toán phù hợp trình độ hiện tại.

Nếu đã hiểu báo cáo cơ bản và muốn phân tích chuyên sâu, bạn có thể bổ sung kiến thức về phân tích báo cáo tài chính, khả năng sinh lời, thanh khoản và cơ cấu vốn.

Đối với tình huống đang quản lý công ty nhỏ, thuê dịch vụ kế toán và cần trao đổi cùng ngân hàng, bạn có thể ưu tiên tìm hiểu Khóa học Kế toán cho Chủ doanh nghiệp tại Kế toán Lê Ánh.

Nếu cần nghiên cứu sâu hơn các chỉ tiêu và phương pháp đánh giá sức khỏe tài chính doanh nghiệp, bạn có thể tham khảo thêm Khóa học Phân tích Báo cáo Tài chính.

7. Nên đăng ký học ngay hay bổ sung kiến thức nền tảng trước?

Bạn có thể ưu tiên chương trình dành cho chủ doanh nghiệp mà chưa cần học thành thạo định khoản, nếu mục tiêu chính là hiểu báo cáo tài chính và sử dụng số liệu phục vụ quản lý.

Trước khi đăng ký, nên xác định ba vấn đề:

• Bạn đã biết đọc những chỉ tiêu cơ bản trên báo cáo tài chính hay chưa?
• Bạn đang cần kiểm soát dòng tiền, công nợ hay chuẩn bị hồ sơ vay vốn?
• Bạn muốn tự phân tích số liệu hay chủ yếu cần trao đổi hiệu quả cùng đơn vị dịch vụ kế toán?

Nếu chưa từng tiếp xúc báo cáo tài chính, bạn nên trao đổi cùng bộ phận tư vấn để xác định yêu cầu đầu vào và nội dung nền tảng cần chuẩn bị.

Trường hợp đang có hồ sơ tín dụng cần hoàn thiện gấp, doanh nghiệp nên phối hợp trực tiếp cùng kế toán và ngân hàng để xử lý theo thời hạn. Khóa học là giải pháp nâng cao năng lực quản lý lâu dài, không thay thế hoạt động tư vấn hồ sơ tín dụng cụ thể.

Kết luận

Chủ doanh nghiệp nhỏ đang thuê dịch vụ kế toán vẫn nên học nếu muốn hiểu tình hình tài chính và chủ động kiểm soát hoạt động kinh doanh.

Đối với người cần đọc báo cáo để trao đổi cùng kế toán và ngân hàng, hướng học phù hợp là nắm bản chất các chỉ tiêu tài chính, phân tích lợi nhuận, dòng tiền, công nợ và khả năng thanh toán.

Bạn có thể bắt đầu từ Khóa Kế toán cho Chủ doanh nghiệp tại Kế toán Lê Ánh, sau đó bổ sung kiến thức phân tích chuyên sâu khi phát sinh nhu cầu.

8. Câu hỏi thường gặp về khóa học kế toán dành cho chủ doanh nghiệp nhỏ

Đã thuê dịch vụ kế toán, chủ doanh nghiệp có cần học kế toán nữa không?

Chủ doanh nghiệp vẫn nên trang bị kiến thức kế toán quản trị để hiểu báo cáo tài chính, kiểm soát dòng tiền, công nợ và đánh giá kết quả kinh doanh. Bạn không cần thực hiện nghiệp vụ thay kế toán nhưng cần biết cách sử dụng số liệu phục vụ quản lý.

Chủ doanh nghiệp không biết định khoản có học đọc báo cáo tài chính được không?

Bạn có thể bắt đầu từ ý nghĩa các chỉ tiêu về tài sản, nợ phải trả, doanh thu, chi phí và lợi nhuận. Nếu mục tiêu là quản lý doanh nghiệp, bạn chưa cần thành thạo định khoản trước khi học cách đọc và phân tích báo cáo.

Đang thuê dịch vụ kế toán, làm sao biết báo cáo tài chính có số liệu bất thường?

Bạn nên so sánh số liệu giữa các kỳ, chú ý những biến động như doanh thu tăng nhưng lợi nhuận giảm, công nợ kéo dài hoặc doanh nghiệp có lãi nhưng thiếu tiền thanh toán. Khi phát hiện chênh lệch, cần yêu cầu đơn vị dịch vụ kế toán giải thích nguyên nhân và cung cấp số liệu đối chiếu.

Học kế toán cho chủ doanh nghiệp có hỗ trợ khi làm hồ sơ vay vốn ngân hàng không?

Kiến thức kế toán và tài chính giúp bạn hiểu các chỉ tiêu ngân hàng thường quan tâm như doanh thu, lợi nhuận, cơ cấu nợ, dòng tiền và khả năng trả nợ. Nhờ đó, bạn có thể chủ động trao đổi về tình hình tài chính khi ngân hàng thẩm định hồ sơ. Khóa học không bảo

Chủ doanh nghiệp nhỏ nên học Kế toán cho Chủ doanh nghiệp hay Phân tích Báo cáo Tài chính?

Nếu chưa có nền tảng kế toán và cần hiểu báo cáo để quản lý, bạn nên ưu tiên Khóa học Kế toán cho Chủ doanh nghiệp. Nếu đã đọc được báo cáo cơ bản và muốn đánh giá chuyên sâu khả năng sinh lời, thanh khoản, cơ cấu vốn, bạn có thể tham khảo thêm Khóa học Phân tích Báo cáo Tài chính.