Không có bằng kế toán có xin việc được không?

Chào Minh Tâm,

Không có bằng đúng ngành kế toán vẫn có thể xin việc tại doanh nghiệp, nhưng cơ hội tuyển dụng phụ thuộc vào trình độ chuyên môn, kỹ năng thực hành và yêu cầu của từng vị trí. Pháp luật không bắt buộc nhân viên kế toán phải có bằng đại học kế toán, nhưng người được bố trí làm công tác kế toán phải đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn theo quy định.

Với người tốt nghiệp ngành Ngôn ngữ Anh như Tâm, em vẫn có thể học nghiệp vụ, tìm công việc hỗ trợ chứng từ, thanh toán và từng bước chuyển hướng nghề nghiệp. Tuy nhiên, kinh nghiệm thực tế hoặc chứng nhận hoàn thành khóa học ngắn hạn không tự động thay thế điều kiện chuyên môn của người làm kế toán.

1. Thực tế doanh nghiệp có tuyển người không có bằng kế toán không?

Có những doanh nghiệp tuyển người không tốt nghiệp đúng ngành kế toán, đặc biệt đối với công việc hỗ trợ chứng từ, nhập liệu, theo dõi thanh toán hoặc những vị trí liên quan đến tài chính – hành chính. Tuy nhiên, với vị trí trực tiếp thực hiện công tác kế toán, doanh nghiệp cần xem xét tiêu chuẩn chuyên môn của người lao động theo quy định.

Thực tế, yêu cầu tuyển dụng thường khác nhau tùy quy mô và cách tổ chức bộ máy kế toán.
Tại doanh nghiệp có phòng kế toán riêng, các vị trí kế toán công nợ, kế toán thanh toán, kế toán kho hoặc kế toán tổng hợp thường có yêu cầu rõ về bằng cấp, kinh nghiệm và phần mềm chuyên môn.

Ở doanh nghiệp nhỏ, một nhân viên đôi khi được giao nhiều công việc liên quan đến hành chính, bán hàng, thanh toán và chứng từ. Vì vậy, cơ hội tiếp cận công việc của người trái ngành có thể rộng hơn.

Tuy nhiên, doanh nghiệp linh hoạt trong tuyển dụng không đồng nghĩa với việc tiêu chuẩn chuyên môn đối với người làm kế toán được miễn áp dụng.

Cần phân biệt ba trường hợp:

Theo Điều 51 Luật Kế toán và khoản 5 Điều 18 Nghị định 174/2016/NĐ-CP, người làm kế toán cần có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp. Quy định có đề cập đến người tốt nghiệp từ trung cấp chuyên nghiệp trở lên thuộc chuyên ngành tài chính, kế toán, kiểm toán hoặc người có một số chứng chỉ chuyên môn được công nhận.

Với Tâm, bằng Ngôn ngữ Anh không thuộc những chuyên ngành trên. Vì vậy, em nên phân biệt rõ công việc hỗ trợ liên quan đến kế toán với vị trí trực tiếp thực hiện công tác kế toán tại doanh nghiệp.

2. Người không có bằng kế toán sẽ gặp những hạn chế gì?

Người không có bằng chuyên môn phù hợp thường gặp bất lợi khi lọc hồ sơ, cạnh tranh với ứng viên đúng ngành và tiếp cận những vị trí yêu cầu kiến thức kế toán chuyên sâu. Nếu chưa đáp ứng tiêu chuẩn của người làm kế toán, phạm vi công việc được đảm nhận còn chịu giới hạn về điều kiện chuyên môn.

Hạn chế khi không có bằng kế toán

 Những hạn chế phổ biến gồm:

• Khó vượt qua vòng xét hồ sơ: Nhiều doanh nghiệp yêu cầu ứng viên có bằng chuyên ngành kế toán, tài chính hoặc kiểm toán.
• Thiếu lợi thế về kiến thức nền: Người trái ngành thường phải học bổ sung nguyên lý, định khoản, chứng từ, thuế và sổ sách.
• Hạn chế khi đảm nhận công tác kế toán chính thức: Kinh nghiệm hoặc chứng nhận khóa học ngắn hạn không mặc nhiên thay thế trình độ chuyên môn được pháp luật công nhận.
• Khó cạnh tranh ở vị trí tổng hợp: Công việc yêu cầu khả năng kiểm tra nhiều phần hành, xử lý nghiệp vụ cuối kỳ và lập báo cáo tài chính.

Ví dụ, khi ứng tuyển kế toán công nợ, nhà tuyển dụng có thể yêu cầu ứng viên kiểm tra hóa đơn bán hàng, theo dõi khoản phải thu và đối chiếu thanh toán.

• Một người từng làm kế toán bán hàng thường đã quen với hệ thống tài khoản, cách ghi nhận doanh thu và công nợ.
• Trong khi đó, ứng viên chỉ có kinh nghiệm hành chính thu chi có thể biết số tiền đã nhận hoặc đã thanh toán, nhưng chưa hiểu cách ghi nhận nghiệp vụ vào sổ kế toán.

Đối với những vị trí có trách nhiệm lớn hơn như kế toán tổng hợp, doanh nghiệp còn cần người biết xử lý số liệu từ nhiều bộ phận, thực hiện bút toán cuối kỳ và lập báo cáo tài chính.

Tuy vậy, cần phân biệt không có bằng kế toán với không có bất kỳ trình độ chuyên môn kế toán phù hợp nào.

Người có bằng tài chính, kiểm toán hoặc chứng chỉ chuyên môn được công nhận có thể đáp ứng tiêu chuẩn mà không cần thêm bằng đại học kế toán.

Ngược lại, người chỉ có bằng thuộc ngành không liên quan cần xem xét phương án bổ sung trình độ phù hợp nếu muốn theo nghề lâu dài.

3. Người trái ngành nên tìm công việc nào trước?

Người chưa đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn của nhân viên kế toán nên bắt đầu bằng những công việc hỗ trợ chứng từ, tổng hợp dữ liệu, theo dõi đơn hàng hoặc thanh toán. Đây là những công việc giúp làm quen quy trình tài chính doanh nghiệp, đồng thời tích lũy kỹ năng trong thời gian học bổ sung.

Với Minh Tâm, kinh nghiệm làm hành chính và theo dõi thu chi là một lợi thế vì em đã quen kiểm tra giấy tờ, số tiền và tình trạng thanh toán.

Thay vì ứng tuyển ngay kế toán tổng hợp khi chưa có nền tảng, em nên tìm những công việc tận dụng được kinh nghiệm hiện tại.

Chẳng hạn:

Cần lưu ý rằng tên vị trí có thể khác nhau giữa các doanh nghiệp. Người ứng tuyển nên đọc kỹ mô tả công việc để biết trách nhiệm thực tế, đặc biệt khi vị trí có tên gọi như trợ lý kế toán hoặc nhân viên hỗ trợ kế toán.

Ví dụ, nếu Tâm được giao cập nhật tình trạng thanh toán của khách hàng, em cần biết lập bảng theo dõi, đối chiếu số tiền và kiểm tra chứng từ liên quan.

Khi phát hiện một khoản thanh toán chưa khớp, em cần xác định nguyên nhân và chuyển thông tin cho người phụ trách xử lý.

Những công việc như vậy giúp rèn kỹ năng kiểm tra dữ liệu và phối hợp với bộ phận kế toán, nhưng chưa đồng nghĩa với việc được giao độc lập thực hiện công tác kế toán.

Nếu xác định muốn chuyển hẳn sang nghề kế toán, Tâm cần tiếp tục học nghiệp vụ và tìm hiểu điều kiện chuyên môn phù hợp, thay vì chỉ tích lũy kinh nghiệm hành chính.

4. Cần chuẩn bị gì để tăng cơ hội xin việc kế toán?

Người trái ngành muốn chuyển sang kế toán cần chuẩn bị cả kiến thức nghiệp vụ, kỹ năng thực hành và trình độ chuyên môn phù hợp với vị trí dự định ứng tuyển. Học đúng lộ trình sẽ giúp người mới hiểu công việc, đánh giá khả năng theo nghề và tránh đăng ký nhiều khóa học không cần thiết.

Những việc cần chuẩn bị để ứng tuyển vị trí kế toán

 Trước hết, người học cần nắm nguyên lý kế toán, bao gồm hệ thống tài khoản, quy tắc ghi Nợ – Có và cách định khoản.

Sau đó, nên thực hành các nghiệp vụ phổ biến tại doanh nghiệp thương mại như thu chi, mua bán hàng hóa, công nợ và hàng tồn kho.

Ví dụ, khi doanh nghiệp bán hàng nhưng khách chưa thanh toán, Tâm cần biết kiểm tra hóa đơn, xác định doanh thu, ghi nhận khoản phải thu và theo dõi công nợ.

Khi khách hàng chuyển tiền, em phải hiểu số dư công nợ thay đổi thế nào và cần kiểm tra chứng từ ngân hàng ra sao.

Tiếp theo, người học nên luyện Excel và một phần mềm kế toán như MISA hoặc FAST để biết nhập chứng từ, kiểm tra sổ chi tiết và đối chiếu số liệu.

Để đánh giá khả năng thực hành, có thể tự xử lý một bộ chứng từ doanh nghiệp giả định gồm mua hàng, bán hàng, thu chi và thanh toán công nợ.

Nếu giải thích được bản chất giao dịch, xác định đúng tài khoản và kiểm tra được số liệu sau khi nhập, người học đã có nền tảng thực tế tốt hơn.

Đối với hồ sơ xin việc, cần trình bày trung thực bằng cấp, kinh nghiệm hiện có và những kỹ năng đã thực hành. Không nên ghi thành thạo kế toán tổng hợp khi mới chỉ học nguyên lý hoặc thực hành vài nghiệp vụ đơn giản.

Riêng trường hợp của Tâm, nếu muốn theo nghề kế toán lâu dài, cần tìm hiểu phương án bổ sung trình độ chuyên môn đáp ứng quy định, song song với học nghiệp vụ.

Nếu cần chương trình thực hành từ nguyên lý đến công việc kế toán doanh nghiệp, em có thể tham khảo Khóa Học Kế Toán Tổng Hợp Thực Hành tại Kế toán Lê Ánh.

Chương trình có nội dung nguyên lý kế toán ứng dụng, thực hành chứng từ, phần mềm kế toán, các phần hành, thuế và báo cáo tài chính, phù hợp với nhu cầu bổ sung kỹ năng của người muốn chuyển nghề.

Tuy nhiên, cần hiểu rõ đây là chương trình đào tạo nghiệp vụ thực hành; chứng nhận hoàn thành khóa học không tự động thay thế bằng cấp hoặc chứng chỉ chuyên môn theo quy định.

Kết luận

Không có bằng đúng ngành kế toán vẫn có cơ hội xin việc, nhưng người lao động cần đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn nếu muốn được bố trí làm kế toán chính thức. Với người chỉ có bằng trái ngành, những hạn chế thường gặp là khó vượt qua yêu cầu bằng cấp, thiếu kỹ năng thực hành và khó cạnh tranh ở vị trí chuyên môn cao.

Với Minh Tâm, nên tận dụng kinh nghiệm hành chính thu chi, học kế toán thực hành và tìm công việc hỗ trợ phù hợp. Nếu quyết định chuyển nghề lâu dài, em cần đồng thời chuẩn bị trình độ chuyên môn đáp ứng quy định.