Học xong có tự phụ trách kê khai thuế cho doanh nghiệp nhỏ không?

Chào bạn,

Sau khóa Kế toán thuế, học viên có nền tảng kế toán phù hợp và thực hành nghiêm túc có thể hướng tới tự thực hiện các công việc kê khai thuế định kỳ cho doanh nghiệp nhỏ có nghiệp vụ tương đối đơn giản. Tuy nhiên, khả năng tự phụ trách đến đâu còn phụ thuộc vào nền tảng ban đầu, mức độ thực hành và đặc thù hồ sơ của từng doanh nghiệp.

Chương trình Kế toán Thuế tại Kế toán Lê Ánh hiện được xây dựng theo hướng thực hành từ hóa đơn – chứng từ, xác định số liệu, lập tờ khai trên HTKK, nộp hồ sơ qua Thuế điện tử đến xử lý sai sót và chuẩn bị hồ sơ quyết toán cơ bản.

1. Học xong Kế toán thuế có thể tự kê khai thuế cho doanh nghiệp nhỏ không?

Có thể, nếu bạn đã có nền tảng phù hợp và doanh nghiệp có nghiệp vụ không quá phức tạp.

Ở đây cần phân biệt giữa “biết lập tờ khai” và “tự phụ trách công việc thuế”.

Biết lập tờ khai nghĩa là bạn có thể thao tác trên phần mềm, đưa số liệu vào các chỉ tiêu và hoàn thành hồ sơ kê khai.

Còn tự phụ trách đòi hỏi bạn phải hiểu số liệu lấy từ đâu, kiểm tra chứng từ trước khi kê khai, đối chiếu số liệu sau khi lập tờ khai và nhận ra những điểm bất thường cần xử lý.

Khóa Kế toán Thuế của Kế toán Lê Ánh hiện có phần thực hành lập tờ khai GTGT, kê khai TNCN, xác định chi phí thuế TNDN, xử lý hóa đơn sai sót, sử dụng HTKK và nộp hồ sơ trên Thuế điện tử.

Mục tiêu phù hợp sau khóa là từng bước tự xử lý nghiệp vụ thuế thông thường, sau đó tăng dần mức độ độc lập theo kinh nghiệm thực tế.

2. Doanh nghiệp nhỏ như thế nào sẽ phù hợp để bắt đầu?

Nếu mới học xong và chưa có nhiều kinh nghiệm, bạn nên bắt đầu với doanh nghiệp có mô hình kinh doanh và nghiệp vụ tương đối dễ kiểm soát.

Ví dụ, số lượng hóa đơn – chứng từ vừa phải, giao dịch không quá phức tạp, hồ sơ các kỳ trước tương đối đầy đủ và không tồn tại quá nhiều sai sót cần xử lý lại.

Ngược lại, quy mô doanh nghiệp nhỏ không đồng nghĩa hồ sơ thuế luôn đơn giản. Một doanh nghiệp ít nhân sự nhưng có nhiều loại giao dịch đặc thù, hồ sơ cũ chưa được rà soát, phát sinh hoạt động phức tạp hoặc có nhiều vấn đề từ các kỳ trước vẫn có thể đòi hỏi kinh nghiệm xử lý cao.

Khi nhận một bộ hồ sơ, đừng chỉ hỏi “doanh nghiệp có nhỏ không?”, mà nên hỏi thêm “nghiệp vụ và hồ sơ có phức tạp không?”.

3. Sau khóa học, học viên có thể hướng tới tự làm những công việc nào?

Nếu đã nắm chắc nội dung học và thực hành đầy đủ, bạn có thể từng bước đảm nhận quy trình kê khai định kỳ: tiếp nhận và kiểm tra hóa đơn – chứng từ, xác định nguồn số liệu, chuẩn bị tờ khai, kiểm tra lại trước khi nộp và lưu hồ sơ sau kê khai.

Điểm quan trọng là bạn phải hiểu mối liên hệ giữa chứng từ, số liệu kế toán và số liệu trên tờ khai.

Ví dụ, khi thấy một con số trên tờ khai, bạn cần biết nó được hình thành từ đâu và có thể quay lại kiểm tra nguồn dữ liệu nếu phát hiện bất thường. Đây mới là năng lực cần thiết để tiến tới tự phụ trách, thay vì chỉ ghi nhớ thao tác trên phần mềm.

Chương trình hiện tại của Kế toán Lê Ánh cũng triển khai theo hướng thực hành trên chứng từ, tờ khai và phần mềm kê khai thay vì chỉ học lý thuyết thuế.

4. Những phần nào vẫn cần tích lũy thêm kinh nghiệm?

Đây là phần bạn nên đặt kỳ vọng thực tế ngay từ đầu.

Một khóa học có thể trang bị phương pháp, quy trình và kỹ năng xử lý các nghiệp vụ phổ biến, nhưng kinh nghiệm nghề nghiệp vẫn hình thành qua nhiều bộ hồ sơ và tình huống thực tế khác nhau.

Bạn sẽ cần tiếp tục tích lũy kinh nghiệm ở những trường hợp như hồ sơ thiếu hoặc số liệu giữa các nguồn không thống nhất; sai sót kéo dài qua nhiều kỳ; giao dịch có tính chất đặc thù; cần rà soát lại nghĩa vụ thuế của các kỳ trước; hồ sơ quyết toán phức tạp hoặc phát sinh yêu cầu giải trình.

Khi gặp những tình huống vượt quá kinh nghiệm hiện tại, cách xử lý an toàn không phải là đoán hoặc làm theo một mẫu có sẵn. Bạn cần biết khi nào phải tra cứu quy định, khi nào cần kiểm tra thêm hồ sơ và khi nào nên trao đổi với người có kinh nghiệm hơn.

5. Làm thế nào để biết mình đã sẵn sàng tự phụ trách?

Bạn có thể tự kiểm tra bằng một tình huống đơn giản:

Giả sử được bàn giao hồ sơ thuế của một doanh nghiệp nhỏ, bạn có biết bắt đầu từ đâu không?

Nếu đã có thể chủ động xác định cần kiểm tra hồ sơ gì, lấy số liệu ở đâu, đối chiếu những thông tin nào, lập tờ khai ra sao và kiểm tra lại thế nào trước khi nộp, bạn đã có nền tảng để bắt đầu làm tương đối độc lập với những hồ sơ phù hợp.

Ngược lại, nếu bạn mới biết nhập số liệu vào mẫu tờ khai khi đã được người khác chuẩn bị sẵn, thì chưa nên nhận toàn bộ trách nhiệm về thuế của doanh nghiệp.

Năng lực tự phụ trách nằm ở khả năng kiểm soát cả quy trình, không nằm ở việc sử dụng thành thạo một phần mềm kê khai.

6. Người mới nên bắt đầu thực hành như thế nào sau khóa học?

Sau khóa học, bạn nên tiếp tục thực hành theo bộ hồ sơ hoàn chỉnh thay vì chỉ luyện từng bài riêng lẻ.

Có thể đi theo trình tự:

Hóa đơn – chứng từ → kiểm tra nghiệp vụ → xác định số liệu → lập tờ khai → đối chiếu → nộp hồ sơ → lưu hồ sơ.

Sau mỗi kỳ, hãy tự kiểm tra lại: số liệu lấy từ đâu, có khoản nào biến động bất thường, tờ khai có khớp với dữ liệu liên quan không và hồ sơ lưu đã đủ để sau này kiểm tra lại chưa.

Nếu đang đi làm, nên chủ động xin tham gia nhiều hơn vào quá trình rà soát và kê khai thay vì chỉ nhập liệu. Nếu chưa đi làm, có thể luyện trên các bộ chứng từ thực hành để hình thành quy trình trước khi tiếp xúc hồ sơ thật.

7. Khi nào chưa nên tự nhận toàn bộ hồ sơ thuế của doanh nghiệp?

Bạn chưa nên tự đứng ra phụ trách toàn bộ nếu vẫn thường xuyên rơi vào tình trạng:

• Chỉ biết lập tờ khai khi đã có người khác chuẩn bị số liệu.
• Chưa biết kiểm tra tính hợp lý của hóa đơn – chứng từ.
• Chưa hiểu số liệu trên tờ khai liên quan thế nào đến dữ liệu kế toán.
• Chưa biết kiểm tra nguyên nhân khi số liệu bị lệch.
• Chưa từng xử lý sai sót kê khai.
• Chưa biết cách rà soát hồ sơ trước thời điểm quyết toán.

Không cần đợi đến khi “biết tất cả” mới bắt đầu làm. Tuy nhiên, bạn nên biết giới hạn năng lực hiện tại của mình để lựa chọn hồ sơ phù hợp.

8. Lộ trình nào phù hợp để tiến tới tự phụ trách thuế?

Nếu mục tiêu cuối cùng là tự phụ trách nghiệp vụ thuế cho doanh nghiệp nhỏ, bạn có thể đi theo lộ trình:

Nắm nền tảng kế toán → học Kế toán Thuế thực hành → thực hành bộ hồ sơ hoàn chỉnh → trực tiếp tham gia các kỳ kê khai → học cách rà soát và sửa sai → tham gia hồ sơ cuối năm, quyết toán → nâng dần độ phức tạp của doanh nghiệp.

Người chưa có nền tảng kế toán cần bổ sung trước các kiến thức về tài khoản, định khoản, chứng từ và cách đọc số liệu cơ bản; đây cũng là lộ trình mà Kế toán Lê Ánh đang khuyến nghị cho người mới bắt đầu.

Nếu muốn xem cụ thể phạm vi thực hành để đối chiếu với năng lực hiện tại, bạn có thể tham khảo Khóa học Kế toán Thuế thực hành tại Kế toán Lê Ánh. Không cần học lại những phần đã chắc; nên tập trung vào những mắt xích còn thiếu để tiến tới làm độc lập.

9. Câu hỏi thường gặp

Chưa từng tự kê khai thuế thì học xong có thể bắt đầu làm không?

Có. Bạn có thể bắt đầu từ những hồ sơ có nghiệp vụ tương đối đơn giản sau khi đã nắm được quy trình và thực hành đủ. Nếu chưa có kinh nghiệm thực tế, giai đoạn đầu nên có người giàu kinh nghiệm kiểm tra lại để hạn chế sai sót.

Biết sử dụng HTKK có đồng nghĩa đã làm được kế toán thuế không?

Không. HTKK là công cụ phục vụ lập tờ khai. Quan trọng hơn là bạn phải biết số liệu lấy từ đâu, căn cứ xử lý là gì và cách kiểm tra trước – sau khi kê khai. Khóa học hiện có thực hành HTKK và nộp hồ sơ qua Thuế điện tử, nhưng các thao tác này được đặt trong quy trình xử lý nghiệp vụ thuế.

Học xong có thể nhận làm thuế cho nhiều doanh nghiệp cùng lúc không?

Không nên lấy số lượng doanh nghiệp làm tiêu chí ngay sau khi học. Trước tiên, bạn cần xử lý chắc một hồ sơ, hình thành quy trình kiểm tra và biết nhận diện tình huống vượt quá kinh nghiệm của mình.

Khi đã trải qua nhiều kỳ kê khai và quen với các mô hình doanh nghiệp khác nhau, bạn mới nên tăng dần số lượng hồ sơ phụ trách.

Học xong có tự làm quyết toán thuế được không?

Chương trình hiện có nội dung chuẩn bị hồ sơ quyết toán thuế cơ bản. Tuy nhiên, quyết toán thực tế có thể đơn giản hoặc rất phức tạp tùy hồ sơ doanh nghiệp.

Với người mới, nên phân biệt giữa biết quy trình và chuẩn bị được hồ sơ quyết toán cơ bản với có đủ kinh nghiệm xử lý mọi vấn đề phát sinh trong một cuộc quyết toán. Năng lực thứ hai cần được tích lũy qua thực tế.

Nếu gặp nghiệp vụ chưa từng học thì xử lý thế nào?

Đây là tình huống bình thường trong nghề kế toán thuế. Không có khóa học nào có thể bao phủ mọi giao dịch sẽ phát sinh tại mọi doanh nghiệp.

Khi gặp trường hợp mới, bạn cần xác định đúng bản chất giao dịch, kiểm tra hồ sơ liên quan, tra cứu quy định đang áp dụng và đánh giá ảnh hưởng đến kê khai. Nếu tình huống phức tạp hoặc có rủi ro lớn, nên trao đổi với người có chuyên môn trước khi xử lý.