Học xong có đủ điều kiện bổ nhiệm làm kế toán trưởng ngay không?

Chào Nguyễn Quỳnh Lương, 

Không phải cứ hoàn thành khóa học và có Chứng chỉ bồi dưỡng Kế toán trưởng là đương nhiên được bổ nhiệm làm kế toán trưởng ngay.

Chứng chỉ là một trong những điều kiện quan trọng để được bổ nhiệm kế toán trưởng, nhưng người được bổ nhiệm còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn, điều kiện khác theo quy định pháp luật và yêu cầu thực tế của đơn vị. Vì vậy, khi tìm hiểu khóa học, bạn nên tách rõ hai mục tiêu: đủ điều kiện về chứng chỉ và đủ năng lực thực tế để đảm nhiệm vị trí kế toán trưởng.

1. Có Chứng chỉ Kế toán trưởng đã đủ điều kiện bổ nhiệm chưa?

Theo quy định về kế toán hiện hành, người được bổ nhiệm làm kế toán trưởng phải đáp ứng các tiêu chuẩn, điều kiện tương ứng, trong đó có yêu cầu về trình độ chuyên môn, thời gian công tác thực tế về kế toán và Chứng chỉ bồi dưỡng Kế toán trưởng.

Với thời gian công tác thực tế, thông thường người có trình độ đại học trở lên cần có ít nhất 02 năm công tác thực tế về kế toán; người có trình độ trung cấp, cao đẳng cần có ít nhất 03 năm.

Do đó, cần hiểu rằng: Hoàn thành khóa học + được cấp chứng chỉ ≠ tự động được bổ nhiệm kế toán trưởng.

Nếu bạn đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện về bằng cấp, kinh nghiệm thực tế, chứng chỉ và không thuộc trường hợp pháp luật không cho phép làm kế toán thì về mặt điều kiện, bạn có thể được doanh nghiệp xem xét bổ nhiệm theo quy định.

Bạn có thể tham khảo thêm bài: Kế toán trưởng có cần chứng chỉ không?

2. Sau khóa học, năng lực của học viên nên được kỳ vọng ở mức nào?

Nếu đã có nền tảng kế toán và kinh nghiệm làm việc, khóa học giúp bạn hệ thống lại kiến thức cần thiết ở góc nhìn của người chuẩn bị đảm nhiệm vị trí kế toán trưởng, thay vì chỉ nhìn công việc theo từng phần hành riêng lẻ.

Điểm quan trọng là sự chuyển dịch từ tư duy “làm đúng phần việc được giao” sang tư duy rộng hơn: hiểu trách nhiệm của kế toán trưởng đối với hệ thống kế toán, báo cáo tài chính, thuế, kiểm soát tài chính và việc cung cấp thông tin cho lãnh đạo doanh nghiệp.

Chẳng hạn, một kế toán viên có thể rất thành thạo phần hành công nợ, tiền lương, kho hoặc thuế nhưng khi lên vị trí kế toán trưởng còn phải biết kiểm soát tính hợp lý của toàn bộ số liệu, phát hiện điểm bất thường, đánh giá rủi ro, tổ chức công việc cho bộ phận kế toán và chịu trách nhiệm chuyên môn đối với báo cáo được lập.

Đây cũng là lý do người đã có kinh nghiệm kế toán thường khai thác chương trình tốt hơn người mới bắt đầu: kiến thức được học có thể đối chiếu ngay với những tình huống đã gặp tại doanh nghiệp.

3. Học xong có thể tự tin làm toàn bộ công việc của một kế toán trưởng không?

Không nên đặt kỳ vọng rằng một khóa Chứng chỉ Kế toán trưởng có thể thay thế hoàn toàn kinh nghiệm thực tế.

Công việc kế toán trưởng phụ thuộc rất nhiều vào quy mô và đặc thù của từng doanh nghiệp. Kế toán trưởng của doanh nghiệp thương mại, sản xuất, xây dựng, xuất nhập khẩu hay doanh nghiệp có nhiều chi nhánh có thể phải xử lý những bài toán rất khác nhau.

Sau khóa học, bạn có thêm nền tảng để hiểu kế toán trưởng phải kiểm soát những gì, chịu trách nhiệm đến đâu và cần tiếp cận các vấn đề tài chính – kế toán ở cấp độ nào. Tuy nhiên, khả năng tự xử lý những tình huống phức tạp vẫn cần được hình thành qua quá trình làm việc.

Thực tế, phạm vi công việc của kế toán trưởng còn bao gồm quản lý hoạt động kế toán, đảm bảo tính chính xác của báo cáo, tuân thủ quy định kế toán và cung cấp thông tin tài chính phục vụ quản lý doanh nghiệp.

4. Những năng lực nào vẫn cần tích lũy thêm sau khóa học?

Sau khi có chứng chỉ, bạn nên tiếp tục tích lũy kinh nghiệm ở một số nhóm năng lực quan trọng:

• Xử lý tình huống thực tế: sai sót sổ sách nhiều kỳ, chênh lệch số liệu, hồ sơ thiếu, giao dịch phức tạp hoặc các vấn đề phát sinh khi thanh tra, kiểm tra thuế.
• Kiểm soát và tổ chức bộ máy kế toán: phân công công việc, xây dựng quy trình kiểm soát, kiểm tra số liệu của kế toán viên và phối hợp giữa kế toán với các bộ phận khác.
• Thuế và cập nhật chính sách: kế toán trưởng cần theo dõi thay đổi pháp luật thường xuyên và đánh giá tác động đến doanh nghiệp, thay vì chỉ biết cách lập một tờ khai.
• Lập, đọc và phân tích báo cáo: không dừng ở việc lên được báo cáo tài chính mà cần hiểu các chỉ tiêu phản ánh vấn đề gì, số liệu nào bất thường và thông tin nào cần cảnh báo cho ban lãnh đạo.
• Kỹ năng quản lý và tham mưu: kế toán trưởng là vị trí quản lý chuyên môn, vì vậy khả năng trao đổi với giám đốc, giải trình số liệu, phối hợp với kiểm toán, cơ quan thuế, ngân hàng và các bộ phận liên quan rất quan trọng.

Nói cách khác, chứng chỉ giúp hoàn thiện một điều kiện cần và củng cố nền tảng chuyên môn; kinh nghiệm thực tế giúp bạn hình thành năng lực để thực sự làm tốt vị trí kế toán trưởng.

5. Vậy có nên học Chứng chỉ Kế toán trưởng khi chưa được bổ nhiệm ngay?

Có, nếu bạn đã xác định lộ trình nghề nghiệp hướng đến vị trí kế toán trưởng và đáp ứng hoặc đang tiến gần các điều kiện cần thiết.

Bạn không nhất thiết phải chờ đến khi doanh nghiệp chuẩn bị ra quyết định bổ nhiệm mới bắt đầu học. Học sớm giúp bạn hệ thống kiến thức, hiểu rõ hơn trách nhiệm của vị trí và chuẩn bị chứng chỉ cần thiết cho lộ trình nghề nghiệp.

Tuy nhiên, nếu hiện tại bạn còn thiếu nhiều kinh nghiệm về kế toán tổng hợp, thuế hoặc báo cáo tài chính thì nên xem Chứng chỉ Kế toán trưởng là một bước trong lộ trình, không phải bước cuối cùng.

Tóm lại: Học và được cấp Chứng chỉ Kế toán trưởng giúp bạn hoàn thiện một điều kiện quan trọng để được xem xét bổ nhiệm theo quy định, đồng thời bổ sung kiến thức cần thiết cho vai trò quản lý kế toán. Nhưng để có thể đảm nhiệm tốt công việc ngay sau khi được bổ nhiệm, bạn vẫn cần kinh nghiệm thực tế về kế toán tổng hợp, thuế, báo cáo tài chính, kiểm soát số liệu, tổ chức bộ máy và xử lý các tình huống phát sinh tại doanh nghiệp.

Nếu bạn đang cân nhắc lộ trình này, có thể tham khảo Khóa học Chứng chỉ Kế toán trưởng tại Kế toán Lê Ánh để kiểm tra điều kiện tham gia và thông tin chương trình; hoặc xem thêm bài Chứng chỉ Kế toán trưởng là gì? Những điều cần biết trước khi đăng ký.