Tố Giác Người Bán Không Xuất Hóa Đơn Được Thưởng Bao Nhiêu?

Người tiêu dùng tố giác người bán không lập và giao hóa đơn được thưởng không quá 10% số tiền xử phạt vi phạm hành chính, tối đa 10.000.000 đồng một vụ việc, theo khoản 5 Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP. Khoản thưởng chỉ phát sinh khi cơ quan thuế đã ban hành quyết định xử phạt trên cơ sở thông tin tố giác.

Chính sách này khuyến khích người dân cùng giám sát chuyện xuất hóa đơn, nhưng mức thưởng gắn chặt vào kết quả xử lý thực tế. Thưởng không phát sinh chỉ vì có đơn phản ánh, mà phải đến khi cơ quan thuế ra quyết định xử phạt, và mỗi vụ chỉ thưởng một lần. Bài sau Kế toán Lê Ánh trả lời rõ mức thưởng và cách tính, điều kiện, cách tố giác, trình tự nhận thưởng, và phân biệt rõ chương trình hóa đơn may mắn. Quy định áp dụng từ ngày 01/7/2026.

1. Tố giác người bán không xuất hóa đơn được thưởng bao nhiêu?

Khoản 5 Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định mức chi khen thưởng người tiêu dùng cung cấp thông tin phản ánh hành vi không lập và giao hóa đơn của một vụ việc không quá 10% số tiền xử phạt vi phạm hành chính, tối đa 10.000.000 đồng một vụ việc.

Cách xác định mức thưởng gọn trong một nguyên tắc: lấy giá trị nhỏ hơn giữa 10% số tiền xử phạt và trần 10 triệu đồng. Nếu 10% số tiền xử phạt thấp hơn 10 triệu đồng thì thưởng đúng phần 10% đó; nếu 10% vượt 10 triệu đồng thì thưởng dừng ở mức trần 10 triệu đồng.

Ví dụ. Một cửa hàng bị xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn 8.000.000 đồng, mức thưởng cho người tố giác là 10% của 8.000.000 đồng, tức 800.000 đồng. Trường hợp khác, người bán bị xử phạt 150.000.000 đồng, 10% là 15.000.000 đồng, nhưng mức thưởng bị khống chế bởi trần nên chỉ còn 10.000.000 đồng.

2. Điều kiện để được khen thưởng khi tố giác

Khoản 1 Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP đặt ra ba điều kiện phải đủ:

• Cung cấp thông tin trung thực, chính xác, kịp thời; có căn cứ xác định thời gian, địa điểm và người thực hiện hành vi vi phạm.
• Nội dung phản ánh đúng thực tế phát sinh, đủ cơ sở để cơ quan thuế xác định tính chất, mức độ vi phạm và thực hiện kiểm tra, xác minh.
• Trên cơ sở thông tin phản ánh, cơ quan thuế đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn.

Điều kiện thứ ba là điều kiện tiên quyết. Thông tin dù đúng nhưng chưa dẫn đến quyết định xử phạt thì chưa phát sinh khoản thưởng, bởi mức thưởng được tính theo số tiền xử phạt. Nói cách khác, thưởng là kết quả cuối cùng của một quá trình kiểm tra và xử lý, không phải phần trả ngay khi tiếp nhận tin báo.

Ví dụ. Một khách phản ánh quán ăn không xuất hóa đơn cho bữa ăn trị giá 2.000.000 đồng. Cơ quan thuế kiểm tra, xác minh và ra quyết định xử phạt quán, khi đó khách mới đủ điều kiện xét thưởng; nếu kết quả xác minh không đủ cơ sở xử phạt thì không phát sinh thưởng.

3. Tố giác thế nào và cần cung cấp thông tin gì?

Khoản 2 và khoản 3 Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định rõ thông tin cần có và kênh tố giác.

Thông tin tố giác gồm thông tin người bán là tên, địa chỉ hoặc mã số thuế, kèm một trong các thông tin về giao dịch hàng hóa, dịch vụ, thông tin về hành vi không lập và không giao hóa đơn, hoặc tài liệu, chứng cứ liên quan đến giao dịch phát sinh hành vi vi phạm. Kèm theo đó là thông tin liên hệ của người tố giác gồm tên, số điện thoại và số định danh cá nhân.

Về kênh tố giác, người tiêu dùng chọn một trong các hình thức: qua hệ thống hóa đơn điện tử hoặc Hệ thống thông tin quản lý thuế như ứng dụng eTax Mobile; qua Cổng dịch vụ công quốc gia; qua thư điện tử chính thức hoặc hệ thống tiếp nhận thông tin điện tử của cơ quan thuế; hoặc gửi trực tiếp tại trụ sở cơ quan thuế, bằng văn bản theo quy định.

Ví dụ. Khách mua hàng tại một cửa hàng nhưng không được xuất hóa đơn, chụp lại phiếu tính tiền, ghi tên và địa chỉ cửa hàng, rồi gửi phản ánh qua ứng dụng eTax Mobile kèm số điện thoại và số định danh cá nhân của mình.

4. Nguyên tắc xét thưởng và trình tự nhận thưởng

Phần nguyên tắc theo khoản 4 Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, phần trình tự theo Điều 14 Thông tư 91/2026/TT-BTC.

Về nguyên tắc, khen thưởng dựa trên kết quả xác minh, xử lý của cơ quan thuế và quyết định xử phạt vi phạm hành chính; bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng, đồng thời bảo mật thông tin người cung cấp. Mỗi vụ việc chỉ được xét thưởng một lần; trường hợp nhiều người cùng cung cấp thông tin về một hành vi vi phạm thì xét thưởng cho người cung cấp thông tin đầu tiên hoặc người có thông tin đầy đủ, có giá trị nhất theo xác nhận của cơ quan thuế.

Về trình tự, cơ quan thuế tiếp nhận thông tin tố giác, phân loại để kiểm tra, xác minh. Hồ sơ làm căn cứ khen thưởng gồm tài liệu, chứng cứ về hành vi vi phạm, kết luận kiểm tra hoặc quyết định xử lý vi phạm hành chính về hóa đơn, thông tin về cá nhân được đề nghị khen thưởng, và tài liệu khác liên quan. Trên cơ sở hồ sơ đó, cơ quan thuế ban hành quyết định khen thưởng cho cá nhân đáp ứng điều kiện.

Ví dụ. Hai khách cùng phản ánh một cửa hàng không xuất hóa đơn trong một ngày. Cơ quan thuế xét thưởng cho người gửi thông tin đầu tiên và đầy đủ nhất, không chia thưởng cho cả hai, vì mỗi vụ việc chỉ thưởng một lần.

5. Phân biệt thưởng tố giác và chương trình hóa đơn may mắn

Hai cơ chế khuyến khích dễ bị gộp làm một nhưng bản chất khác hẳn:

• Thưởng tố giác theo Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP dành cho người phản ánh hành vi người bán không lập và giao hóa đơn. Khoản thưởng gắn liền quyết định xử phạt, mức tối đa 10.000.000 đồng một vụ việc.
• Hóa đơn may mắn theo Điều 13 Thông tư 91/2026/TT-BTC là chương trình trao thưởng bằng tiền cho người mua đã lấy hóa đơn điện tử, quay thưởng hằng tháng và cuối năm, không gắn liền hành vi vi phạm.

Nói ngắn gọn, một bên thưởng người giám sát và báo vi phạm, một bên thưởng người có thói quen lấy hóa đơn. Người tiêu dùng có thể gặp cả hai cơ chế trong đời sống hằng ngày nhưng cần hiểu đúng để không nhầm quyền lợi. Ví dụ: khách lấy hóa đơn khi ăn uống có cơ hội trúng hóa đơn may mắn; khách phát hiện quán không xuất hóa đơn thì thuộc diện xét thưởng tố giác.

Kết luận

Mức thưởng khi tố giác người bán không xuất hóa đơn tối đa là 10.000.000 đồng một vụ việc, và không vượt 10% số tiền xử phạt vi phạm hành chính. Khoản thưởng gắn liền quyết định xử phạt của cơ quan thuế, nên người tố giác cần giữ chứng cứ giao dịch, cung cấp thông tin đầy đủ qua kênh chính thức như eTax Mobile hoặc Cổng dịch vụ công quốc gia để hồ sơ đủ cơ sở xác minh.