Danh Mục

Phân loại TSCĐ thuê Tài chính và TSCĐ thuê hoạt động

Tài sản cố định thuê tài chính và tài sản cố định thuê hoạt động là hai khái niệm khiến không ít các kế toán viên, đăc biệt là các kế toán mới vào nghề dễ nhầm lẫn dẫn đến hạch toán sai. Bài viết dưới đây, trung tâm  kế toán Lê Ánh sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về việc Phân loại TSCĐ thuê tài chính và TSCĐ thuê hoạt động.

>>>>xem thêm: 05 vấn đề quan trọng cần lưu ý về tài sản cố định thuê tài chính

I. Cơ sở phân loại Tài sản cố định thuê tài chính và Tài sản cố định thuê hoạt động

Theo nội dung chuẩn mực số 06 về thuê tài sản thì việc phân loại thuê tài sản được căn cứ vào mức độ chuyển giao các rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu tài sản thuê từ bên cho thuê cho bên thuê. Rủi ro bao gồm khả năng thiệt hại từ việc không tận dụng hết năng lực sản xuất hoặc lạc hậu về kỹ thuật và sự biến động bất lợi về tình hình kinh tế ảnh hưởng đến khả năng thu hồi vốn. Lợi ích là khoản lợi nhuận ước tính từ hoạt động của tài sản thuê trong khoảng thời gian sử dụng kinh tế của tài sản và thu nhập ước tính từ sự gia tăng giá trị tài sản hoặc giá trị thanh lý có thể thu hồi được.

Theo đó, thuê tài sản được phân loại là thuê tài chính nếu nội dung hợp đồng thuê tài sản thể hiện việc chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền quyền sở hữu tài sản.

Thuê tài sản được phân loại là thuê hoạt động nếu nội dung của hợp đồng thuê tài sản không có sự chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu tài sản.

 Phân loại thuê tài sản được thực hiện tại thời điểm khởi đầu thuê. Bất cứ tại thời điểm nào hai bên thỏa thuận thay đổi các điều khoản của hợp đồng (trừ gia hạn hợp đồng) dẫn đến sự thay đổi cách phân loại thuê tài sản theo các tiêu chuẩn trên tại thời điểm khởi đầu thuê tài sản, thì các điều khoản mới thay đổi này được áp dụng cho suốt thời gian hợp đồng. Tuy nhiên, thay đổi về ước tính (ví dụ, thay đổi ước tính thời gian sử dụng kinh tế hoặc giá trị còn lại của tài sản thuê) hoặc thay đổi khả năng thanh toán của bên thuê, không dẫn đến sự phân loại mới về thuê tài sản.

Thuê tài sản là quyền sử dụng đất và nhà được phân loại là thuê hoạt động hoặc thuê tài chính. Tuy nhiên, đất thường có thời gian sử dụng kinh tế vô hạn và quyền sở hữu sẽ không chuyển giao cho bên thuê khi hết thời hạn thuê, bên thuê không nhận phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu đất do đó thuê tài sản là quyền sử dụng đất thường được phân loại là thuê hoạt động. Số tiền thuê tài sản là quyền sử dụng đất được phân bổ dần cho suốt thời gian thuê.

II. Ghi nhận thuê tài sản trong BCTC của bên thuê

Thuê tài chính Thuê hoạt động
1. Bên thuê ghi nhận tài sản thuê tài chính là tài sản và nợ phải trả trên bảng cân đối kế toán với cùng 1 giá trị hợp lý của TS thuê tại thời điểm khởi đầu thuê tài sản. Nếu giá trị hợp lý của tài sản thuê cao hơn giá trị hiện tại của khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu cho việc thuê tài sản thì ghi theo giá trị hiện tại của khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu. Tỷ lệ chiết khấu để tính giá trị hiện tại của khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu cho việc thuê tài sản là lãi suất ngầm định trong hợp đồng thuê tài sản hoặc lãi suất ghi trong hợp đồng. Trường hợp không thể xác định lãi suất ngầm định trong hợp đồng thuê thì sử dụng lãi suất biên đi vay của bên thuê tài sản để tính giá trị hiện tại của khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu. Các khoản thanh toán tiền thuê hoạt động không bao gồm chi phí dịch vụ, bảo hiểm và bảo dưỡng phải được ghi nhận là chi phí sản xuất, kinh doanh theo phương pháp đường thẳng cho suốt thời hạn thuê tài sản, không phụ thuộc vào phương thức thanh toán, trừ khi áp dụng phương pháp tính khác hợp lý hơn.
2. Khi trình bày các khoản nợ phải trả về thuê tài chính trong BCTC, phải phân biệt nợ ngắn hạn và nợ dài hạn.  
3. Chi phí trực tiếp phát sinh ban đầu liên quan đến hoạt động thuê tài chính, như chi phí đàm phán ký hợp đồng được ghi nhận vào nguyên giá tài sản đi thuê.  
4. Khoản thanh toán tiền thuê tài sản thuê tài chính ohải được chia ra thành chi phí tài chính và khoản phải trả nợ gốc. Chi phí tài chính phải được tính theo từng ký kế toán trong suốt thời hạn thuê theo tỷ lệ lãi suất định kỳ cố định trên số dư nợ còn lại cho mỗi kỳ kế toán.  
5. Thuê tài chính sẽ phát sinh chi phí khấu hao tài sản và chi phí tài chính cho mỗi kỳ kế toán. Chính sách khấu hao tài sản thuê phải nhất quán với chính sách khấu hao tài sản cùng loại thuộc sở hữu của doanh nghiệp đi thuê. Nếu không chắc chắn là bên thuê sẽ có quyền sở hữu tài sản khi hết hạn hợp đồng thuê thì tài sản thuê sẽ được khấu hao theo thời gian ngắn hơn giữa thời hạn thuê hoặc thời gian sử dụng hữu ích của nó.  
6. Khi trình bày tài sản thuê trong báo cáo tài chính phải tuân thủ các quy định của chuẩn mực kế toán "TSCĐ hữu hình"  

 

III: Ghi nhận thuê tài sản trong BCTC của bên cho thuê

Thuê tài chính Thuê hoạt động
1. Bên cho thuê phải ghi nhận giá trị tài sản cho thuê tài chính là khoản phải thu trên bảng CĐKT bằng giá trị đầu tư thuần trong hợp đồng cho thuê Tài chính

1. Bên cho thuê phải ghi nhận tài sản cho thuê hoạt động trên BCĐKT theo cách phân loại tài sản của doanh nghiệp.

2. Đối với thuê tài chính phần lớn rủi ro và lợi ích kinh tế gắn liền với quyền sở hữu tài sản được chuyển giao cho bên thuê, vì vậy các khoản phải thu về cho thuê tài chính phải được ghi nhận là khoản phải thu vốn gốc và doanh thu tài chính từ khoản đầu tư và dịch vụ của bên cho thuê. 2. Doanh thu cho thuê hoạt động phải được ghi nhận theo phương pháp đường thẳng trong suốt thời hạn cho thuê, không phụ thuộc vào phương thức thanh toán, trừ khi áp dụng phương pháp tính khác hợp lý hơn.
3. Việc ghi nhận doanh thu tài chính phải dựa trên cơ sở lãi suất định kỳ cố định trên tổng số dư đầu tư thuần cho thuê tài chính. 3. Chi phí cho thuê hoạt động, bao gồm cả khấu hao tài sản cho thuê, được ghi nhận là chi phí trong kỳ khi phát sinh.
4. Bên cho thuê phân bổ doanh thu tài chính trong suốt thời gian cho thuê dựa trên lãi suất thuê định kỳ cố định trên số dư đầu tư thuần cho thuê tài chính. Các khoản thanh toán tiền thuê tài chính cho từng kỳ kế toán không bao gồm chi phí cung cấp dịch vụ được trừ vào đầu tư gộp để làm giảm đi số vốn gốc và doanh thu tài chính chưa thực hiện. 4. Chi phí trực tiếp ban đầu để tạo ra doanh thu từ nghiệp vụ cho thuê hoạt động được ghi nhận ngay vào chi phí trong kỳ khi phát sinh hoặc phân bổ dần vào chi phí trong suốt thời hạn cho thuê phù hợp với việc ghi nhận doanh thu cho thuê hoạt động.
5. Các chi phí trực tiếp ban đầu để tạo ra doanh thu tài chính như tiền hoa hồng và chi phí pháp lý phát sinh khi đàm phán ký kết hợp đồng thường do bên cho thuê chi trả và được ghi nhận ngay vào chi phí trong kỳ khi phát sinh hoặc được phân bổ dần vào chi phí theo thời hạn cho thuê tài sản phù hợp với việc ghi nhận doanh thu.

5. Khấu hao tài sản cho thuê phải dựa trên một cơ sở nhất quán với chính sách khấu hao của bên cho thuê áp dụng đối với những tài sản tương tự, và chi phí khấu hao phải được tính theo quy định của chuẩn mực kế toán "Tài sản cố định hữu hình" và chuẩn mực kế toán "Tài sản cố định vô hình".

  6. Bên cho thuê là doanh nghiệp sản xuất hay doanh nghiệp thương mại ghi nhnaj doanh thu từ nghiệp vụ cho thuê hoạt động theo từng thời hạn cho thuê.

 

 Với bài viết này, Kế toán Lê Ánh hi vọng bạn đã có sự phân loại rõ ràng về tài sản thuê tài chính và thuê hoạt động.

Bài viết xem thêm:   Công ty cho thuê tài chính là gì?

                            Khóa học kế toán tổng hợp thực hành dành cho người mới bắt đầu do kế toán trưởng giỏi lâu năm kinh nghiệm giảng dạy

Kế toán Lê Ánh chúc bạn thành công!

Tag: tài sản cố định thuê tài chính, tài sản cố định thuê hoạt động, phân loại. sự khác nhau giữa TSCĐ thuê tài chính và TSCĐ thuê hoạt động. 

Phân loại TSCĐ thuê Tài chính và TSCĐ thuê hoạt động